گلهای جاویدان

آثار و اندیشه های برتراند راسل

برتراند راسل فیلسوف انگلیسی و از توانمندترین نویسندگان حوزه ادبیات انگلیس به شمار می رود. بیشتر مردم راسل را با فلسفه و کتاب های فلسفیش می شناسند اما باید خاطر نشان کرد که راسل نیز به مثابه بسیاری از فیلسوفان دارای آثار متعددی در حوزه های مختلف نویسندگی از جمله ادبیات است. راسل یک آزادی خواه و یک روشن فکر دینی بود. نگاه او به مسایل اجتماعی و دینی فارغ از هر گونه صحت مطلب، نگاهی نو و بدیع بود که هنوز دیدگاه های او چالش هایی را به همراه دارد که بسیاری از فیلسوفان معاصر نیز قادر به پاسخ گویی به آن ها نبوده اند.

راسل دارای دیدگاه های بسیار بلند منظری بود که یکی از مهم ترین آن ها تفکرات ضد جنگ و صلح جویانه به شمار می رود. راسل از دوران نوجوانی و پیش از آنکه فلسفه را به عنوان مدار اصلی اندیشه هایش انتخاب کند، شخصیتی سیاسی و ضد جنگ داشت. این امر حتی باعث اخراج او از دانشگاه شد و در ادامه پنج ماه زندان نیز برای او به همراه داشت. همچنین او پس از آزادی از زندان باز هم دست از فعالیت های سیاسی خود نکشید و در این حوزه فعالیت های بسیاری نظیر ایجاد کمپینی به منظور جلوگیری از جنگ ویتنام، مقابله با آدولف هیتلر و ... پرداخت. او در این ارتباط سخنرانی های متعددی در بسیاری از نشست های سیاسی جهان داشت. هر چند که هیچگاه دیدگاه های سیاسی او بر دیدگاه فلسفی اش پیشی نگرفت اما نباید این نکته را فراموش کرد که او در تمام عمر خواهان آزادی و صلح در تمامی جوامع مدنی بود.

راسل در کنار همسرش در اجتماع اعتراض‌آمیز به خلع سلاح هسته‌ای در لندن.

راسل یک روشن‌فکر دینی بود و دیدگاه وی متفاوت از انتقادها و ادعاهای مطرح شده در ارتباط با بی دین بودن وی است. راسل هیچگاه با تفکر دینی یا دین مشکلی نداشت، بلکه مشکل راسل، دین مداری بدون اندیشه بود. راسل همه دینداران را به چالش هایی دعوت می کرد که حاصل پرسش های ذهنی او بود. آنچه راسل همیشه بر آن پافشاری می کرد، ذکر این نکته بود که عقل در صدر همه باورها قرار گیرد و تعصبات به تصمیم گیری افراد راه نیابد. به همین دلیل او پرسش ها و مسایلی را مطرح می کند که به لحاظ دینی، دارای بحث های بسیار هستند و نیازمند آن است که آنها بطور کلی بررسی شوند.

جنبه دیگر فعالیت های راسل، اقدامات اجتماعی وی بود. او یک انسان دغدغه مند نسبت به اجتماع خویش و جامعه جهانی بود. راسل به محض مساعد دیدن شرایط برای سخن گفتن، کتاب هایی را در باب آزادی های اجتماعی و فردی می نگاشت که قصدش از نوشتن همه شان آگاهی جوامع بشری بود.

راسل علاوه بر تمام نوشته های فلسفی خویش، دستی بر ادبیات نیز داشت و ادبیات را بسیار دنبال کرد و در این حوزه نیز قلم می زد. او با کتاب هایی در زمینه های آزادی بیان و دفاع از انسان گرایی، موفق شد تا در ۱۹۵۰ میلادی جایزه نوبل ادبیات را از آن خود کند.